Bệnh bạch biến (vitiligo) là một trong những rối loạn sắc tố da phổ biến nhất, ảnh hưởng đến khoảng 0,5-2% dân số thế giới, tương đương 40-50 triệu người. Bệnh không lây nhiễm, không nguy hiểm đến tính mạng nhưng gây ảnh hưởng lớn đến tâm lý, thẩm mỹ và chất lượng sống của người bệnh.

Bệnh bạch biến là gì?

Bạch biến là một rối loạn sắc tố mắc phải của da và niêm mạc, xảy ra do hiện tượng mất tế bào hắc tố (melanocyte) – những tế bào chịu trách nhiệm sản sinh sắc tố melanin tạo màu cho da. Hậu quả là xuất hiện các đốm trắng hoặc mảng da mất màu, không đều, có thể lan rộng dần theo thời gian với tốc độ khác nhau ở mỗi người.

Bệnh xảy ra ở mọi chủng tộc, mọi lứa tuổi, với tỷ lệ nam và nữ mắc bệnh tương đương nhau. Khoảng một nửa số trường hợp khởi phát ở trẻ em hoặc người dưới 20 tuổi, và 70-80% bệnh nhân phát bệnh trước tuổi 30. Một số khu vực như Ấn Độ, Ai Cập và Nhật Bản được ghi nhận có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn mức trung bình toàn cầu (1, 8).

DR. Michael Tirant tại Ngày Bạch biến thế giới tổ chức tại Hà nội – 2019

Nguyên nhân và cơ chế gây bệnh bạch biến

Cho đến nay, cơ chế chính xác gây phá hủy tế bào hắc tố trong bệnh bạch biến vẫn chưa được xác định hoàn toàn. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học gần đây đã làm sáng tỏ nhiều yếu tố tham gia vào quá trình này, cho thấy bạch biến là kết quả của sự tương tác phức tạp giữa nhiều yếu tố: di truyền, miễn dịch, stress oxy hóa và các yếu tố môi trường kích hoạt (1, 2, 5).

 

 

2.1. Yếu tố di truyền

Các nghiên cứu phân tích bộ gen (GWAS) đã xác định được nhiều vị trí gen liên quan đến chức năng tế bào hắc tố và điều hòa miễn dịch, cho thấy bạch biến có yếu tố di truyền rõ ràng. Các nghiên cứu về tính tập trung gia đình cũng chứng minh khuynh hướng di truyền của bệnh, đồng thời bạch biến thường đi kèm với các bệnh tự miễn khác như đái tháo đường, viêm tuyến giáp tự miễn và bệnh Addison, gợi ý cơ chế miễn dịch – di truyền chung giữa các bệnh này (7).

2.2. Cơ chế tự miễn – vai trò trung tâm

Lý thuyết được công nhận rộng rãi nhất hiện nay xem bạch biến là một bệnh tự miễn mãn tính, trong đó hệ miễn dịch của cơ thể nhận diện sai và tấn công các tế bào hắc tố của chính mình. Các tế bào lympho T gây độc (CD8+ cytotoxic T cells) đặc hiệu với tế bào hắc tố đóng vai trò chủ đạo trong việc phá hủy các tế bào này, thông qua con đường tín hiệu interferon gamma (IFN-γ) (3, 5, 7).

Một phát hiện quan trọng là vai trò của các tế bào lympho T nhớ thường trú (resident memory T cells – Trm) tại vùng da tổn thương. Các tế bào Trm tạo ra một “bộ nhớ tự miễn” lâu dài trong da, giải thích vì sao bệnh bạch biến thường tái phát sau khi ngừng điều trị, với tỷ lệ tái phát lên đến 40% trong năm đầu tiên (6).

Bên cạnh đó, sự suy giảm số lượng và chức năng của tế bào T điều hòa (Tregs) – vốn có vai trò kiểm soát phản ứng tự miễn – cũng được ghi nhận ở bệnh nhân bạch biến, góp phần làm mất kiểm soát hệ miễn dịch (6).

2.3. Stress oxy hóa – yếu tố khởi phát sớm

Nhiều nghiên cứu cho thấy stress oxy hóa (oxidative stress) là một trong những yếu tố khởi phát sớm nhất, xảy ra trước cả khi hệ miễn dịch được kích hoạt. Tế bào hắc tố vốn nhạy cảm với các gốc oxy hóa tự do do đặc thù quá trình tổng hợp melanin. Khi cơ thể chịu áp lực oxy hóa quá mức (do căng thẳng, tiếp xúc hóa chất, tia UV…), các protein bị tổn thương trong tế bào hắc tố sẽ kích hoạt phản ứng “unfolded protein response”, làm tăng tiết các cytokine viêm như IL-6, IL-8, từ đó “báo động” hệ miễn dịch tấn công tế bào hắc tố (3, 7).

Một cơ chế đáng chú ý khác là protein sốc nhiệt HSP70i (heat shock protein 70 inducible), được tế bào hắc tố giải phóng dưới áp lực stress. HSP70i có khả năng kích hoạt các tế bào tua (dendritic cells) trong da, từ đó tuyển mộ tế bào T đến và khởi động chuỗi phản ứng tự miễn (3, 6).

2.4. Các yếu tố kích hoạt (trigger) từ môi trường

Theo các nghiên cứu, bệnh bạch biến thường không bộc phát một cách tự nhiên mà cần một hoặc nhiều yếu tố kích hoạt tác động lên cơ thể có sẵn yếu tố nguy cơ di truyền. Các yếu tố kích hoạt được ghi nhận phổ biến bao gồm:

• Căng thẳng cảm xúc (stress) kéo dài
• Chấn thương cơ học, ma sát hoặc cọ xát lên da nhiều lần (hiện tượng Koebner)
• Dinh dưỡng kém, thiếu vi chất (đặc biệt là vitamin D, B12, kẽm, đồng)
• Sử dụng một số loại thuốc
• Nhiễm trùng, nhiễm độc tế bào
• Tiếp xúc quá mức với ánh nắng mặt trời hoặc một số hóa chất công nghiệp, phenol

(Nguồn: 1)

2.5. Trục ruột – não – da và hệ vi sinh đường ruột

Các nghiên cứu gần đây (2022-2025) bắt đầu khám phá vai trò của hệ vi sinh đường ruột (gut microbiome) trong cơ chế bệnh sinh của bạch biến, thông qua trục ruột – não – da (gut-brain-skin axis). Sự mất cân bằng vi sinh đường ruột (dysbiosis) có thể ảnh hưởng đến đáp ứng miễn dịch toàn thân, từ đó tác động đến tiến triển của bạch biến. Đây là hướng nghiên cứu mới mở ra triển vọng cho các phương pháp điều trị hỗ trợ thông qua dinh dưỡng và bổ sung dưỡng chất (4).

Các phương pháp điều trị bệnh bạch biến hiện nay

Hiện chưa có phương pháp nào chữa khỏi hoàn toàn bệnh bạch biến, nhưng nhiều liệu pháp có thể giúp làm chậm tiến triển bệnh và phục hồi sắc tố da (tái tạo melanin) ở các mức độ khác nhau. Việc lựa chọn phương pháp cần dựa trên mức độ lan rộng, vị trí tổn thương và đặc điểm cơ thể từng bệnh nhân.

3.1. Liệu pháp ánh sáng (Quang trị liệu UVB)

Chiếu tia cực tím dải hẹp UVB (Narrowband UVB) hiện vẫn được xem là phương pháp điều trị tiêu chuẩn (“gold standard”) cho bạch biến lan rộng, đặc biệt khi kết hợp với các liệu pháp khác để tăng hiệu quả tái tạo sắc tố (19).

3.2. Thuốc bôi corticosteroid và chất ức chế calcineurin

Corticosteroid tại chỗ và các chất ức chế calcineurin (như tacrolimus) thường được dùng cho các tổn thương khu trú, nhất là ở vùng mặt. Tuy nhiên, sử dụng kéo dài corticosteroid có thể gây tác dụng phụ như mỏng da, giãn mạch; còn tacrolimus có thể gây cảm giác nóng rát khi bôi, khiến nhiều bệnh nhân khó tuân thủ điều trị lâu dài (18).

3.3. Thuốc ức chế JAK (Janus Kinase) – bước tiến mới

Một trong những tiến bộ quan trọng nhất của y học hiện đại trong điều trị bạch biến là sự ra đời của nhóm thuốc ức chế JAK. Năm 2022, kem bôi ruxolitinib (tên thương mại Opzelura) đã được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt – đây là thuốc bôi đầu tiên và duy nhất được FDA chấp thuận cho mục đích tái tạo sắc tố ở bệnh bạch biến không phân đoạn (nonsegmental vitiligo), áp dụng cho người từ 12 tuổi trở lên (10, 12, 13).

Thuốc hoạt động bằng cách ức chế con đường truyền tín hiệu JAK – vốn liên quan trực tiếp đến phản ứng viêm do interferon gamma gây ra trong cơ chế tự miễn của bạch biến. Trong các thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 (TRuE-V1 và TRuE-V2) với khoảng 300 bệnh nhân mỗi nghiên cứu, gần 30% bệnh nhân sử dụng ruxolitinib đạt mức cải thiện ít nhất 75% sắc tố vùng mặt sau khoảng 6 tháng điều trị (13, 15).

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý rằng kết quả thường cần 24 tuần hoặc lâu hơn mới thấy rõ, chi phí điều trị còn cao, thuốc đi kèm cảnh báo về nguy cơ nhiễm trùng nghiêm trọng (black box warning) và chưa có đủ dữ liệu an toàn dài hạn cho trẻ dưới 12 tuổi (9, 15). Ngoài ruxolitinib, một số thuốc ức chế JAK đường uống khác như ritlecitinib, upadacitinib, povorcitinib và baricitinib hiện đang trong các giai đoạn thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 (11).

3.4. Phẫu thuật ghép da và làm giảm sắc tố

Đối với các trường hợp bạch biến ổn định, khu trú và không đáp ứng với các điều trị khác, phương pháp ghép da (ghép tế bào hắc tố tự thân) có thể được xem xét. Ngược lại, với các trường hợp bạch biến lan rộng trên 50% diện tích da, làm giảm sắc tố vùng da còn lại để tạo sự đồng màu toàn thân là một lựa chọn, tuy đây là phương pháp không thể đảo ngược.

 

4. Giải pháp Dr Michaels – Điều trị bạch biến bằng thảo dược

Bên cạnh các phương pháp điều trị hiện đại nêu trên, hướng tiếp cận từ thảo dược (herbal bio-actives) cũng được giới khoa học quan tâm nghiên cứu trong nhiều năm qua như một liệu pháp hỗ trợ, đặc biệt phù hợp với những bệnh nhân mong muốn tránh tác dụng phụ của steroid hoặc cần điều trị lâu dài, an toàn cho cả trẻ em và phụ nữ mang thai.

4.1. Nền tảng khoa học hơn 30 năm nghiên cứu

Phương pháp Dr Michaels do Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Michael Tirant phát triển và hoàn thiện trong hơn 35 năm, dựa trên các hoạt chất sinh học từ thảo dược (herbal bio-actives), được nghiên cứu và sản xuất theo tiêu chuẩn của Australia và châu Âu. GS. Tirant cùng các đồng nghiệp đã công bố nhiều nghiên cứu khoa học quốc tế, trong đó tổng quan “Herbal Compounds for the Treatment of Vitiligo” (Tạp chí Open Access Macedonian Journal of Medical Sciences, 2018) đã hệ thống hóa các hợp chất thảo dược có giá trị trong điều trị bạch biến như Ginkgo biloba, Cucumis melo, Khellin, Picrorhiza kurroa, Polypodium leucotomos, trà xanh polyphenol, curcumin và các bài thuốc y học cổ truyền Trung Hoa (21, 24, 25, 26).

4.2. Vitilinex® – Bằng chứng lâm sàng tại Việt Nam

Một trong những công bố khoa học quan trọng nhất liên quan đến giải pháp Dr Michaels là nghiên cứu “Successful Treatment of Vitiligo Vietnamese Patients with Vitilinex® Herbal Bio-Actives in Combination with Phototherapy”, được công bố năm 2019 trên Open Access Macedonian Journal of Medical Sciences, với sự hợp tác giữa Bệnh viện Da liễu Trung ương (Hà Nội), Bệnh viện Da liễu TP. Hồ Chí Minh, Đại học Y Dược TP.HCM và các chuyên gia da liễu quốc tế từ Đại học Parma (Italy) cùng GS. Michael Tirant (19, 20).

Nghiên cứu này đánh giá hiệu quả và độ an toàn của Vitilinex® (chế phẩm thảo dược sinh học) khi sử dụng đơn độc và khi kết hợp với liệu pháp ánh sáng UVB dải hẹp trên bệnh nhân Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cho thấy việc bổ sung Vitilinex® vào phác đồ điều trị giúp cải thiện hiệu quả tái tạo sắc tố so với chỉ chiếu UVB đơn thuần, mở ra một hướng kết hợp điều trị an toàn, không steroid, phù hợp với điều kiện của bệnh nhân Việt Nam (19, 20).

4.3. Nguyên tắc điều trị tại Dr Michaels Skin Clinic

Tại Dr Michaels Skin Clinic, phương pháp điều trị được xây dựng theo triết lý “address the TRIGGER & treat the SYMPTOMS” – tức là vừa xử lý các yếu tố kích hoạt (trigger) gây bùng phát bệnh, vừa điều trị triệu chứng tại vùng da tổn thương. Phác đồ điều trị được cá nhân hóa theo:

• Triệu chứng và biểu hiện lâm sàng cụ thể của từng bệnh nhân
• Vị trí và diện tích vùng da bị mất sắc tố
• Các yếu tố/tác nhân nghi ngờ gây kích hoạt bệnh (stress, chấn thương da, dinh dưỡng, môi trường…)

Các công thức bôi ngoài da trong giải pháp Dr Michaels không chứa steroid, được phát triển dựa trên hơn 30 năm nghiên cứu về thảo dược, đã được đánh giá là an toàn và không có tác dụng phụ đáng kể trong các thử nghiệm lâm sàng tại Australia và châu Âu, kể cả ở trẻ em và phụ nữ có thai.

4.4. Vì sao nên lựa chọn giải pháp thảo dược cho bạch biến?

Đặc điểm	Điều trị quy ước (steroid, calcineurin)	Giải pháp Dr Michaels (thảo dược)
Thành phần	Có thể chứa steroid, chất ức chế miễn dịch	Hoạt chất sinh học từ thảo dược, không steroid
Tác dụng phụ	Mỏng da, giãn mạch, nóng rát khi bôi kéo dài	Được đánh giá an toàn, không tác dụng phụ đáng kể trong nghiên cứu
Đối tượng sử dụng	Cần thận trọng với trẻ em, phụ nữ mang thai	Phù hợp cho trẻ em và phụ nữ có thai (theo nghiên cứu)
Bằng chứng	Nhiều thử nghiệm lâm sàng quốc tế	Nghiên cứu lâm sàng tại Việt Nam (Vitilinex®, 2019), kết hợp tốt với UVB
Cách phối hợp	Thường dùng đơn lẻ hoặc kết hợp quang trị liệu	Có thể kết hợp với UVB để tăng hiệu quả tái tạo sắc tố

 

5. Lời khuyên cho người bệnh bạch biến

• Thăm khám sớm với bác sĩ chuyên khoa da liễu để xác định thể bệnh (khu trú hay lan rộng, ổn định hay tiến triển).
• Hạn chế các yếu tố kích hoạt đã biết: tránh chấn thương/ma sát da lặp lại, kiểm soát stress, bổ sung dinh dưỡng đầy đủ vi chất.
• Kiên trì điều trị: các phương pháp tái tạo sắc tố (UVB, JAK, thảo dược) đều cần thời gian từ vài tháng đến trên một năm mới thấy hiệu quả rõ rệt.
• Bảo vệ da khỏi nắng: vùng da mất sắc tố không còn melanin bảo vệ, cần dùng kem chống nắng để tránh tổn thương và ung thư da.
• Quan tâm đến sức khỏe tâm lý: bạch biến có thể ảnh hưởng đến sự tự tin, nên người bệnh có thể tìm đến sự hỗ trợ tâm lý nếu cần.

 

Nếu bạn đang gặp tình trạng bệnh bạch biến và muốn được tư vấn về giải pháp Dr Michaels Skin Clinic, hãy liên hệ với Dr Michaels Skin Clinic để được các chuyên gia tư vấn và xây dựng phác đồ phù hợp với tình trạng cụ thể của bạn.

 

📞 Liên Hệ Đặt Lịch Tư Vấn

Để biết thêm thông tin hoặc đặt lịch tư vấn, vui lòng liên hệ:

Dr Michaels Skin Clinic📍 Tầng 4, 81+83 Lò Đúc, Hà Nội 🕐 Thứ 2 – Thứ 7: 8:00 – 17:00 ☎️ Điện thoại: 09.172.33333 │ 024.3974.8286 🌐 drmichaels.com.vn

♥  Xem thêm hình ảnh điều trị Bệnh bạch biến bằng phương pháp Dr Michaels tại đây.

♥  Nếu bạn muốn đặt lịch khám chữa Bệnh bạch biến, hãy liên hệ với phòng khám Dr Michaels Skin Clinic ngay hôm nay.

 

Tài liệu tham khảo

[1] Dr Michaels Skin Clinic. Bệnh bạch biến. https://drmichaels.com.vn/benh/benh-bach-bien/

[2] Pathak GN, et al. Vitiligo: From mechanisms of disease to treatable pathways. Skin Health and Disease. 2024. Wiley Online Library.

[3] Innate immune activation in vitiligo: mechanisms and pathophysiological implications. Frontiers in Immunology. 2025.

[4] Vitiligo: Diet, microbiome, and immunomodulation. Forum Dermatologicum, Journal Viamedica. 2024-2025.

[5] Vitiligo: From Pathogenesis to Treatment. Journal of Clinical Medicine (MDPI). 2024;13(17):5225.

[6] Unraveling Vitiligo: From Immune Mechanisms to Promising Therapeutic Strategies. Journal of Clinical Medicine of Kazakhstan. 2024;21(6).

[7] Genetic and immune dysregulation in vitiligo: Insights into autoimmune mechanisms and disease pathogenesis. ScienceDirect. 2025.

[8] Advances in vitiligo: pathogenesis and treatment update. Canadian Dermatology Today. 2024;5(1).

[9] Cafasso J, Sellers AD. What to know about JAK inhibitor treatments for vitiligo. Medical News Today. 2024.

[10] A new chapter in vitiligo management. American Academy of Dermatology (AAD). 2024.

[11] A New Hope for Repigmentation: JAK Inhibitors and Vitiligo. UMass Medical School Vitiligo Program Blog. 2024.

[12] FDA Approves Ruxolitinib for Nonsegmental Vitiligo. Pharmacy Times. 2022.

[13] Incyte Announces U.S. FDA Approval of Opzelura (ruxolitinib) Cream for the Treatment of Vitiligo. Incyte Investor News. 2022.

[14] Incyte Announces Additional FDA Approval of Opzelura (Ruxolitinib) Cream in Children Ages 2-11 with Atopic Dermatitis. Incyte. 2025.

[15] Do the benefits of Opzelura (Ruxolitinib) outweigh the potential risks? An insight into the FDA-approved treatment for non-segmental vitiligo. ScienceDirect. 2023.

[16] Vitiligo: Ruxolitinib and Other Oral Treatment Options Beyond Ruxolitinib. PMC – NCBI. 2025.

[17] Tasdogan A, Schadendorf D, Ugurel S. Topical ruxolitinib for treatment-induced vitiligo in a patient with metastatic melanoma. JAAD Case Reports. 2024.

[18] Treatment of Vitiligo via Inhibition of the JAK Signaling Pathway. Dermatology Advisor. 2025.

[19] Van TN, Minh TT, Huu DL, et al., Tirant M, Lotti T. Successful Treatment of Vitiligo Vietnamese Patients with Vitilinex® Herbal Bio-Actives in Combination with Phototherapy. Open Access Macedonian Journal of Medical Sciences. 2019;7:283-286.

[20] Van TN, et al. Successful Treatment of Vitiligo Vietnamese Patients with Vitilinex® Herbal Bio-Actives in Combination with Phototherapy. PubMed. 2019.

[21] Gianfaldoni S, Wollina U, Tirant M, et al. Herbal Compounds for the Treatment of Vitiligo: A Review. Open Access Macedonian Journal of Medical Sciences. 2018;6:203-207.

[22] The Use of Herbal Medicine in the Treatment of Vitiligo. Thieme Connect. 2022.

[23] Professor Michael Tirant (PhD). FRANKL Pharma.

[24] Gianfaldoni S, Wollina U, Tirant M, et al. Herbal Compounds for the Treatment of Vitiligo: A Review. PMC – NCBI. 2018.

[25] Gianfaldoni S, et al. Herbal Compounds for the Treatment of Vitiligo: A Review. PubMed. 2018.

[26] Gianfaldoni S, et al. Herbal Compounds for the Treatment of Vitiligo: A Review. Open Access Macedonian Journal of Medical Sciences.

 

Bài viết mang tính giáo dục sức khỏe. Mọi quyết định điều trị cần tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.

© Dr Michaels Skin Clinic | drmichaels.com.vn  |  drmichaels.vn